1.Człowiek jest aspołeczny = stan natury

W pierwszym okresie dziejów ludzkości nie istnieje życie społeczne, każdy żyje
oddzielnie, ludzkość była zbiorem pustelników = anachoretów

Teorię tę rozwijają sofiści Kalikles i Trazymach (twórca teorii stanu natury) oraz
Protagonas (twórca szkoły sofistów).

Protagonas – ludzie trwali w stanie natury do momentu, w którym zostali zaatakowani
przez wielkie dzikie zwierzęta. Zaczęli budować wspólnie zapory i bronić się. Dla
uniknięcia wojen Zeus zaszczepił ludziom instynkt solidarności.

Określił prawo natury właściwe jest tylko i wyłącznie ludziom. Wyodrębnił je od
prawa przyrody.

Kalikles i Trazymach – twierdzili, iż prawo natury to prawo silniejszego, nie różni się
ono od praw przyrody

Klaikles – obowiązywanie prawa silniejszego spowodowało, iż osoby słabsze poczuły
się zagrożone. Zawiązał się spisek słabszych przeciwko silniejszym. Celem było
utworzenie państwa. Państwo jest więc dziełem ludzi słabych. Po powstaniu państwa
ustanowiono prawo broniące przed silnymi. Wniosek: prawo natury zawsze pozostaje
w sprzeczności z prawem natury.

Traymach – ludzie silni podporządkowali sobie słabych. W każdym człowieku
drzemie chęć podporządkowania sobie innych. Człowiek jest nienasycony gdy chodzi
o władzę. Jednostki silne były więc nienasycone władzą w stanie natury. Dlatego
stworzyły państwo, zadecydował o wyjściu ze stanu natury. Dzięki strukturom
państwowym mogły w jeszcze większym stopniu podporządkować sobie słabych. To
silni są twórcami prawa. Prawo stanowione wyraża oczekiwania silnych, jest zgodne z
prawem natury.

2.Człowiek jest istotą społeczną, ma silne instynkty społeczne. Najwcześniej pogląd ten
głosił Arystoteles. Współcześnie obecny jest prąd zwany arystotelizmem, często
stanowi składnik prądów eklektycznych.